................................... ................................... ................................... ................................... ...................................
Tarih Bilimi
Tarih Dersleri
Kronoloji
Tarih Sözlüğü
Atatürk
Türk Tarihinde İz Bırakanlar
Makaleler
Türk Destanları
Ziyaretçi Defteri
İletisim/Künye



"Tarih yazmak, tarih yapmak kadar mühimdir. Yazan yapana sadık kalmazsa, değişmeyen hakikat insanı şaşırtacak bir nitelik alır."                M. K. Atatürk

"Tarih bir milletin hâfızasıdır; tarihini bilmeyen millet, hâfızasını kaybetmiş insana benzer."                         B. Lewis

"Ecdâdını unutanlar, kaynaksız ırmağa, köksüz ağaca benzerler."                     Çin Atasözü

"Tarih, milletlerin tarlasıdır. Her toplum, geçmişte bu tarlaya ne ekmişse, gelecekte onu biçer."                         Voltaire

"Tarih okuyanın aklı çoğalır."
                  İmam Şâfiî




 

ANADOLU TARİHİ


Yaklaşık bin yıldır Türklere yurt olan Anadolu köklü bir geçmişe sahiptir. Batılıların “Ön Asya” (Minor Asia) dedikleri Anadolu, tarihçiler tarafından bir medeniyetler beşiği olarak anılmaktadır. Tarih boyunca birçok farklı medeniyete ev sahipliği yaptığından dolayı Anadolu’ya “Bin Tanrı İli” de denilmektedir. Bununla birlikte Anadolu ismi Yunanca kökenli “Doğu Ülkesi” anlamını taşımaktadır.


Asya ve Avrupa’nın stratejik kesişme bölgesinde kurulduğu için Anadolu tarih boyunca çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Nitekim Anadolu’da yaşam ilk çağlara kadar gitmektedir. Buzul devrin hâkim olduğu Paleolitik Çağ’da insanlar henüz üretime geçmemiş, ağaç kovuklarında ve mağaralarda barınmaktaydılar. Bu dönemin Anadolu’daki izlerini Antalya yakınlarında bulunan Karain, Beldibi ve Belbaşı mağaralarında bulmak mümkündür. Adı geçen mağaralarda çakmak taşından yapılmış küçük aletler ve kaya resimleri bulunmuştur.    


Toprağın işlenmeye başladığı Neolitik Çağ’da da Anadolu’da yaşamış uygarlıkların izleri bulunmaktadır. Türkiye’nin güneyinde yer alan Çatalhöyük, Çayönü, Hacılar, Göbekli Tepe ve Yumuktepe bu uygarlıkların ilk yerleşim merkezi olmuştur. Bu merkezlerde barınmak için evler yapılmış, çeşitli süs eşyaları bulunmuş ve avcı-toplayıcı yaşamdan tarıma geçiş yapıldığı bulgulanmıştır.


Madenlerin işlenmeye başladığı Tunç Çağı’nda önce Akadlar, ardından uzun bir süre Hititler Anadolu’ya egemen olmuşlardır. Anadolu’da bol bulunan bakır madeninden tunç elde etmek için gerekli kalay Anadolu’da bulunmamaktaydı. Bu nedenle Asurlu tüccarlar bu dönemde Anadolu uygarlıkları, özellikle Hititler,  ile ticareti geliştirmişler ve Anadolu’ya kalay madenini getirmişlerdir. Çorum yakınlarındaki Hattuşaş başkent olmak üzere Anadolu’da büyük bir imparatorluk kuran Hititler M.Ö. 1200 yıllarında yıkılmışlardır.  


Hititlerden sonra sırasıyla tarım ve hayvancılıkla geçinen Frigler, tarihteki ilk madeni parayı kullanan Lidyalılar, bugünkü İranlılar’ın ataları olan Persler ve Makedonya Kralı Büyük İskender Anadolu’ya hakim olmuştur. Büyük İskender’le beraber Anadolu’da Batı ve Doğu kültürlerinin sentezi olarak tanımlanan Helenistik Dönem yaşanmıştır. Dahası bu uygarlıklarla beraber Tunç Çağı’nda daha birçok uygarlık Anadolu topraklarında yaşamıştır.


Orta Çağ’da dört büyük imparatorluk ve beylikler Anadolu topraklarına sahip olmuştur. Bin yılı aşkın varlığıyla (395-1453) tarihte bilinen en uzun ömürlü devlet olan Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu Orta Çağ’da Anadolu’ya hükmeden ilk devlettir. Başkenti Konstantinopolis (İstanbul) olan Bizans, Eski Yunan kültürü üzerine inşaa edilmiştir. Bu dönemde Türk-İslam kültürünün yeryüzündeki en önemli temsilcilerinden olan ve Bizans ile sürekli mücadelede bulunan Selçuklular da Anadolu’ya hükmeden bir diğer devlettir. Daha sonra Selçukluların Anadolu’da otoriteyi kaybetmelerinden dolayı Anadolu Beylikleri (Beylikler Dönemi) kurulmuştur. Yine bu yıllarda Kırgız halklarından olan ve Asya’dan Orta Avrupa’ya kadar sınırlarını genişleterek âdete bu iki kıtayı istila eden, Cengiz Han’ın önderliğindeki Moğol İmparatorluğu, ardından yine bir Moğol Devleti olan İlhanlılar Anadolu’da varlık göstermişlerdir.


Bu devletlerin ardından altı yüzyıl üç kıtada hüküm süren Osmanlı İmparatorluğu ve izleyen dönemde Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün kurduğu Türkiye Cumhuriyeti Anadolu topraklarına hâkim olmuştur.  

Ersin Yenisu


Ana Sayfa - Tarih Bilimi - Tarih Dersleri - Kronoloji - Tarih Sözlüğü - Atatürk - Türk Tarihinde İz Bırakanlar - Makaleler - Türk Destanları - Ziyaretçi Defteri - İletişim/Künye